404 | Medya Ermenek Medya Ermenek
Facebookta Paylaş

TAŞELİ KELİMESİNİN KÖKENİ



Merkezi Ermenek olan, Ermenek’ten geçen Göksu’nun milyonlarca yıldır oluşturduğu vadinin kayalık etrafına Taşeli denmektedir.
Rakımı yer yer 2500 metreye ulaşan yaylaların araları Göksu’ya dikine dökülen derelerle zaman zaman geçit vermez şekilde kanyonlarla ayrılmış olan Taşeli’nin batısını Sarıveliler, doğusunu Silifke oluşturur.
Taşeli: İç il karşılığı olan Dış İl terkibinden bozma değildir. Taş ve ili kelimelerinin birleştirilmiş şeklidir. Zira Ermenek’in kendisi de tarihte İçi İl merkezi olmuştur.[1]
Malum olduğu üzere Taşeli bölgesinin antik çağdaki adı Taşlık Kilikya’dır. Bunun Latince yazılışı Kilikia Trakheia’dır.
Taşın Osmanlı metinlerinde Farsçadan giren karşılığı “seng” ve ülke anlamına gelen sitan kelimesiyle terkibi Sengistandır ve taşlık yurt demektir. [2]
Ermenek ve Taşeli için Sengistan kelimesinin kullanıldığı bir belgeden:
“Yıllarca Diyarbakır’da vezir, eyalet mutasarrıfı ve genel valilik yaptıktan sonra kendi doğum yeri olan Ermenek’te, ikamete mecbur edilince birkaç yıl dayanabilip sonra kaçmak için padişaha yalvaran devlet adamlarına şahit olmuştur bu tarih.
1818 yılında Ermenek’e Sengistan / Kayalar beldesi diyen ve Sengistan halkını idare etmekte zorlandığını ifade ederek burada kalmak istemeyip başka yere tayinini isteyen ve bu konuda padişaha yalvaran bu vali: Eski Diyarbakır Valisi Zeynel Abidin Paşadır.” [3]
Karamanoğullarının atası Nure Sofi’nin Ermenek’i Fethini anlatan bir tarih kitabında aynen şu şekilde geçmektedir:
“Sultan Alâeddin zamanında Anadolu Türkleri Moğol kavmi şerrinden kaçıp Ermenek civarında yerleşmişler idi yani Taşeli ve Varsak kalesi kefere zaptında idi. Ermenek’e Moğollardan kaçan Türklerin başında Nure Sofi vardı. Büyük oğluna Karaman derlerdi.
 Bir gün Ermenek’te kurulan bir panayırda toplanmış olan kâfirleri ansızın bastı ve cümlesini kılıçtan geçirdi. Onların elbiselerini kendi ve askerine giydirdi. Sonra akşam karanlığında panayırdan gelen kâfirler süsü vererek kaleye daldılar. Bu hile ile Ermenek kalesini aldı. Sonra Nure Sofi oğlu Karamanı bu hadisini beyan için Konya’ya gönderdi. Sultan Alâeddin’in elini öptü, o da çok memnun olup özel kıyafet giydirdi ve kılıç kuşattı ve Ermenek sancağını Karamana verdi.
Nure Sofi ve oğlu Karaman Bey ömürlerinin sonuna kadar Ermenek ve Taş ilinde yaşadılar.” [4]
Burada 350 yıl önce yazılan “Tacü’l-mülük” adlı tarih kitabının “Karamanoğulları” bölümünde iki kelime ayrı ayrı Taş İli yazılmaktadır. Bu da taş ili ve ülkesi kelimesinin Farsçası olan Sengistan demek olup bu kelime de Osmanlı belgelerinde sık sık geçmektedir.[5]






[1] 1845 Ermenek ve Köyleri Hane Mal Varlıkları Sh 132 (Mükremin Kızılca / Çimke Yayın Evi 2019)
[2]   







[3] 1830 Ermenek Nüfus Kayıtları Sh 170 / Mükremin Kızılca / Ermenek Belediyesi / 2018
[4] Tacü’l-mülük V. 350/a / Topkapı Sarayı Kütüphanesi
[5]


YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2019 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN