M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
...
Facebookta Paylaş

TAŞELİ’NİN İLK TÜRKLERİ [5. BÖLÜM]


Taşeli yöresinde yerleşik hayat ilk İzvit’te başlamış ve sonrasında çevredeki yerleşim yerlerine doğru bir genişleme göstermiştir.

Türkler yerleşik kültüre geçince kültüründeki göçebe geleneğini hemen üzerinden atıvermemiştir. Tam göçebe yerine yarı göçebeye geçerek bahar gelince yaylaya, güz gelince tekrar daha sahil gördükleri köy ya da kentine geri dönmüştür. Hatta ev bark kurduğu yerleşim yerinden bağ evine taşınma, tekrar geri dönme de göçebelik kültürünü genlerde taşıdığını varsaymaktayız. Bu gelenek 1980'li yıllara kadar devam ettiği, ancak ulaşım araçlarının gidip gelmeyi kolaylaştırmasıyla terk edildiği görülür.

1228 yılı ve sonrasında gerçekleşen bu genişleme İzvit ve çevresinde oturur konuma gelmiş Taşeli’nin ilk Türkleri (ön Türkler), tarihte Karamanoğulları olarak yer alacak olan hanedanın Oğuzlar’ın Avşar (Afşar) boyuna mensup oymakların gelişleri ile gerçekleşmiştir.

İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Karamanoğullarının Oğuzların Afşar boyuna mensup olduklarını yazmıştır. [1]

"Osmanlı Tarihi I " kitabında ise, "Son araştırmalara göre Karaman aşiretinin Oğuzların Salur veya Afşar boylarından birisine mensup oldukları hakkında iki rivayet vardır" [2] demektedir.

Bu yerleşme yıllarında ve sonrasında yörede bulunan Hristiyan Rumlar kıyımdan falan geçirilmemiş aksine onlar da yerleşik durumlarını korumaya devam etmişlerdir. Onlar sadece yeni siyasi yönetime tabi olmuşlardır.

Zira Taşeli’nde yerleşik olarak bulunan Hıristiyan Rumlar zaman zaman kendilerinden olmayan Kilikya Ermeni yönetimi altında da kalmışlar zulüm görmüşler sonrasında tekrar Bizans yönetimi gibi sıkça yönetim değişikliği yaşamışlardır.

Türklerin Taşeli’ne gelişleri ile bunlardan çoğunun da İslam ile tanışması sonrasında aynı toplumun üyesi oldukları görülmüştür.

Taşeli’nde bulunan Hristiyan Rumlar dini inançlarındaki serbestlik sonucunda Türklerle birlikte uzun yıllar bu topraklar üzerinde yaşamayı sürdürmüşlerdir.

Ermenek merkezde ve Güneyyurt Kışlacık (Çömlekçi) mahallesinde Rum vatandaşların da ikamet ettikleri yöre halkı tarafından dile getirilmektedir.

Önceden yörede yaşayan Hıristiyan vatandaşlar serbestçe ibadetlerini yaşamışlar, çoğunun da zanaat erbabı duvar, marangoz, demirci vb. ustası olduğu söylenir.

Çömlekçi mahallesinde ikamet eden Yanni adlı Hristiyan marangoz ustası İzvit’te yapmış olduğu belge –belgi adlı özel yüklükler halen varlığını sürdürmektedir.

Tekrar yöreye Türklerin yerleşmesine dönersek;

“Yazıcıoğlu Ali’ye göre Karamanoğulları Oğuzlar’ın Afşar boyuna mensuptur. Hânedanının dayandığı başlıca oymaklar Turgutlu, Bayburtlu, Oğuzhanlı, Hoca Yûnuslu, Hocantılı, Bozkırlı, Bozdoğan, Bulgarlı, İgdir, Beydili ve Yuvalılar idi.”

“Karamanlı hizmetinde Memlük kaynaklarında Tarsus Türkmenleri olarak geçen Varsaklar ile (Farsaklar) Ramazanlıili’nde Koştemür, Kosunlu, Urunguş gibi adlarını bağlı oldukları beylerden alan bazı oymaklar da bulunmaktaydı.”

“Karamanlı tarihçisi Şikârî’ye göre muhtemelen Azerbaycan ve Arrân’da oturmakta olan Karamanlılar’ın ataları Moğol istilâsı üzerine Sivas yöresine gelmişler, Baba İshak’ın isyanına katıldıktan sonra Ermenek-Mut yöresine yerleşmişlerdir.” Bu yerleşim Selçuklu Sultani Alâeddin Keykubad (1220-1237) döneminde 1228 yılında gerçekleştirilmiştir.

Selçuklulardaki iki kardeş arasındaki (II. İzzeddin Keykâvus ile IV. Kılıcarslan) taht mücadelesi “sınır bölgelerinde yaşayan Türkmenler’e kayda değer serbestlik ve önem kazandırmış, beyliğe adını veren Karaman Bey de bu durumdan yararlanarak siyasî sahnede görünmüş ve beyliğin temellerini atmıştır (654/1256). Karaman Bey’in dedesi Oğuz beylerinden Sâdeddin Bey, babası da Nûre Sûfî (Nûr Sûfî) diye anılan Nûreddin Bey’dir. Siyasetten hoşlanmayan Nûreddin Bey, Baba İlyas’a biat ederek onun müridi olmuş ve başında bulunduğu topluluğun idaresini oğlu Karaman’a bırakmış, kendisi inzivaya çekilmiştir. Türbesi Mut’un Sinanlı bucağındaki Değirmenlik denilen yayladadır.” (*) 23.12.2019



Durmuş Ali ÖZBEK
durmusaliozbek@hotmail.com

[1] İşmail Hakkı Uzunçarşılı, Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, "Karaman Oğulları" Ankara 1988, s.1.)
[2] İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, Ankara 1982, I, 43
(*)Bu bölüm ilk olarak 2001 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 24. cildinde, 454-460 numaralı sayfalarda yer almıştır. https://islamansiklopedisi.org.tr/karamanogullari#1





YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

1 yorum:

  1. İlgi ile takip ediyorum. Elinize sağlık Sayın Durmuş Ali Özbek Bey. Şerafettin GÜÇ

    YanıtlayınSil

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2020 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com