M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
...
Facebookta Paylaş

ERMENEK YÖRESİNDE YAŞANMIŞ SALGIN HASTALIKLAR (1)


Salgın hastalıklar dünya üzerinde yerleşkeler, şehirler, coğrafi bölgeler, ülkeler ve hatta Corona 19 salgınında olduğu gibi tüm dünyayı etkilemiştir. Salgın hastalıklar dünya üzerinde insanlığın yaratılışından beri var olduğu tahmin edildiği gibi birçoğu belgelerle ortaya konulmuş birçok sabit vakalar mevcuttur.
Osmanlı'da salgın hastalıkların çoğunun adı umumiyetle "taun" yani vebadır.
1500'lü yıllarda "taun" İstanbul’u esir almıştı, tahminlere göre her gün 500 kişinin öldüğü, padişahın bile sarayını terk ettiği yazılmaktadır.
Yine 1600'lü yıllarda: ve yine İstanbul'da 1625, 1637, 1648, 1653, 1673;
1700'lü yılarda: 1765, 1792;
1800'lü yıllarda: 1812, 1837, 1845, 1842 taunlarında çok büyük nüfus kayıpları olmuştur.
Osmanlı'da İlk defa 1848'de Karantina Nezareti kuruldu.
1894'te başlayan salgının devamı neredeyse 50 yıl sürmüştür.
Veba, frengi, cüzzam, verem, humma, kolera, ishal, sıtma, tifo ve çiçek gibi birçok çocuk hastalıkları tarih boyunca tedavi yöntemleri ve ilaçları gelişmediği için yüzbinlerce insanı etkilemiş, yaşanan bu salgınlar neticesinde pek çok insan hayatını kaybetmiş, birçoğu da başka beldelere göç etmek zorunda kalmışlardır.

Veba Salgını ve Göç Eden Burhan Köyü









Ermenek ve çevresinde de tarihte salgın hastalık vaka kayıtlarından günümüze ulaşanlar elbette mevcuttur. Bunun yanında sözlü olarak intikal eden birçok bilgi de halkın belleğindeki yerini korumaktadır. Örneğin; daha önceleri “Ermenek Yöresinde Kayıp Köyler” adlı yazı çalışmalarım içinde de salgın yüzünden kırılan ve göç eden köylerin bulunduğunu dile getirmiştim.
Şu an Karaman merkeze yakın Burhan Köyünün veba salgını sonrasında Ermenek’ten göç eden Burhan köyünün haneleri olduğunu belirtmiştim.
Ermenek’te Yukarı Çağlar (Yukarı İzvit) köyü ile Altıntaş yaylası arasında Zicci Yokuşu olarak adlandırılan mevkiinin aşağı kesiminde, Aşağı Çağlar (Aşağı İzvit) Kapız deresinin (Sugözü) üst kesiminde bulunan ve hâlen ev kalıntıları bulunan alana “Burhan’ın Düz” denilmektedir.
XVIII. asrın ilk çeyreğinde burada var olan Burhan karyesinde (köyü), veba salgınından burada yaşayan halkın ekseriyeti kırılmış olması ve 13 civarındaki hanenin buradan hicret ederek Lârende tarafına gitmişler ve orada aynı adla yeni bir köy kurmuşlardır.
“11 Haziran 1721 yılına ait belgede Burhan Yörükleri Cemaati, Burhan Yörükleri, Varsak aşireti içerisinde 13 hane olarak gösterilmiş ve yurtları olarak da Karaman Vilayeti, Aladağ Kazası, Bıçakçı Göymesi Karyesi (Köyü) gösterilmiştir.”(1)
Bugünkü Burhan köyünden irtibat kurduğum insanlar ise ısrarla akrabalarının Mersin-Burhan’dan olduklarını, oradan geldiklerini iddia etmeleri Adana, Gülnar, Alanya, Lârende, Mut, Selendi de bulunduğu gibi Ermenek’te üç ayrı yerleşim yerinde Burhanlılar’ın bulunduklarını duymamış olmalarından kaynaklanabilir. Oysa asılları Ermenek’ten gitmedir.
Veba salgını insanları kırıp geçirdiği gibi, hayatta kalanlar yerlerinden yurtlarından başka yerlere göç etmek zorunda kalmışlardır. Bu anlatımları destekleyen yeni anlatımlar belgelerle mutlaka Osmanlı arşivlerinin bir noktasında bulunmaktadır.
Evet, ben bunu yazarken 1995 yılında 85 yaşında rahmetli olan babam Ali Özbek’ten defalarca dinledim ve gün oldu yazılı olarak okurlara sundum.
Burhan Köyünün bahsini ettiğim yerden göç ettiğini doğrulayan en önemli kanıtlardan biri, buradan göçen insanların arazileri başka köylere intikal ediliş örneği doğrulamaktadır.
Örneğin Altıntaş yaylası daha önceleri Burhan Köyüne aitken, onların göçünden sonra bu yaylanın ekimi dikimi 5 yıl Yukarı Çağlar ve Davdas Köylerine verilmiş. Aynı yayla daha sonra Alakise ( Yenimahalle) Köyüne verilmiştir.
Sahile düşen arazileri ise Aşağı Çağlar Köyü arazilerine eklenmiştir. Örneğin Taşeli’nin ilk Türk Köyü Yukarı İzvit iken arazi yönünden Aşağı Çağlara göre daha az araziye sahiptir. Yukarı Çağlar ilk Türk köyü ve daha sonra sancakla ödüllendirilmiş bir köy olmasına rağmen arazi bakımından daha fakirdir.
Aşağı çağların arazisi ile bitişik olan Burhan Köyü arazileri eklenmiştir. Şimdi Burhan Köyü sakinleri asıl Ermenek yöresinden gittiklerine inanabilirler.
Burhan aşireti zaten Adana ve Mersin’in bazı ilçelerine birkaç yerine dağılmış olduğu gibi Ermenek’te üç ayrı yerleşim yerinde Burhanlılar’ın bulundu belgelerde yer almaktadır.  İddiam odur ki; veba salgını sonrası Ermenek yöresindeki Burhan Köyü, Karaman civarlarına taşınmışlardır.
Corana 19 vakası ile salgın hastalığın neleri ortaya çıkardığı daha açık fark edilebilir.
Durmuş Ali ÖZBEK
durmusaliozbek@hotmail.com
DEVAM EDECEK

Dipnot:
(1) C. Türkay, Oymak, Aşiret ve Cemaatler, s. 418.



YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2020 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com