M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
...
Facebookta Paylaş

KARAMANLI YUNUS EMRE'NİN YAŞADIĞI ÇAĞ


Yunus Emre Cami arkasındaki park duvar anıtından.  Fotoğraf Murat Ay,

XIII. Yüzyılda Anadolu’da dört devlet vardı: İlhanlılar, Bizans, Trabzon Rum İmparatorluğu, Selçuklular. Bu devletlerin en güçlüsü olan Selçuklular bile, çeşitli nedenlerle, daha çok da ülkeyi sürekli bir savaş alanına çeviren Haçlı Seferleri yüzünden, Anadolu’da siyasal bütünlüğü sağlayamamış, bir denge kuramamıştı. 

1220’de İzzeddin Keykâvus’un ölümü üzerine Selçuklu tahtına çıkan Alâeddin Keykubad çevresindeki birçok beyliği kendisine bağladı. Konya Selçuklu Devleti’nin bu toparlanma çabaları sırasında Moğol akınları başladı.

1237’de Alâeddin Keykubad ölünce, yerine Gıyaseddin Keyhusrev geçti. Bu güçsüz hükümdar Sadettin Köpek adlı vezirin etkisiyle ülkeyi çok kötü bir yönetim düzenine soktu. 

Moğol akınlarının etkisiyle Anadolu’ya göçmüş, Selçuklular’a sığınmış bulunan Türkmenler de bu kötü yönetimden büyük oranda etkileniyorlardı. Bir yandan devletin sömürücülüğü, bir yandan Moğollar, bir yandan sayıları arttıkça artan eşkiyalar, soyguncular, halkın mistik inançlara yönelmesine yol açmaktaydı. Karnını doyuramayacak kadar yoksul insanların yanı sıra hiç kimse zaten malından, mülkünden, yarınından emin değildi.

Selçuklu Devletini oldukça sarsan Babailer Ayaklanması böyle bir dönemde patlak verdi.

Moğol akınlarından kurtulmak için Horosan’dan Amasya’ya gelip yerleşen Melâmeti Tarikatı Şeyhi Baba İlyas’ın halifesi Baba İshak köy köy dolaşıp halka Gıyasettin Keyhusrev’in kötülüklerini anlatmış, bir kurtarıcı, bir peygamber olarak görülmeye başlanmıştı. Kısa sürede çevresine yolunda can vermeye hazır binlerce insan topladı.

1238’de Türkmenler Baba İshak’ın yönetiminde ayaklanarak Selçuklu Devleti’ne karşı çıktılar. Kadın erkek, büyük bir inançla savaşan Babailer önce Sivas’daki Selçuklu ordusunu yendiler, Tokat’ı, Amasya’yı alıp Kırşehir’e doğru yürüdüler. Kırşehir yakınlarında Selçuklular’ın devşirme ordusuyla giriştikleri savaşta yenik düştüler. Binlerce Türkmen kılıçtan geçirildi. Baba İshak, 1240’da Amasya’da asıldı. Ertesi yıl da Baba İlyas öldürüldü. 

Anadolu’da birliğin bozulduğu, Moğol ordularının yakıp yıktığı, insanların umutsuzluğa kapıldığı XIII. y.y. da Yunus Emre şiirleriyle bir sevgi seli oluşturmuş, insanlara manevi huzuru, sevgi ve hoşgörü gibi evrensel değerleri anlatmıştır.

                                                                                           Murat AY / 2009 / Amsterdam


<<< ÖNCEKİ BÖLÜM

YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2021 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com