M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
...
Facebookta Paylaş

KONYA'DA BİR KARAMANOĞULLARI DÖNEMİ ESERİ / FAKİH DEDE TÜRBESİ

Türbe, Eski Garaj"da, Karatay Belediyesinin yüz metre güney doğusuna düşmektedir. Belediye otobüslerinin park yaptığı alan içinde bulunmaktadır.

Yapının tescil tarihi: 13. 11.1982.(1)

Karamanoğulları döneminde yapılan türbe, kitabesine göre Hicri 860 - miladi 1454 (2), 1454 (3), 1455 (4), 1456 (5), 1456 (6) yılında vefat eden mutasavvıf bilgin İsa oğlu Burhanettin fakih paşa adına yaptırılmıştır.(7)

Türbe, kare prizmal bir yapı olup; içten kubbe, dıştan sekizgen piramit bir külahla örtülüdür.

İbrahim Hakkı Konyalı; türbenin cenazelik bölümü için şu sözlere yer vermektedir: "Türbenin altında cesetlerin konması için bir bodrum katı vardır kapısı toprak altında kalmıştır"( 8)

Türbede yapı malzemesi olarak köşelerde düzgün kesme taş, cephe ve kasnakta kırma moloz taş kullanılmış olup, çatı, köşe üçgenleri, pencere kemerlerinde tuğla; kapı üstünde yer alan kitabe köşelikleri ve pencere kemer köşelikleri süslemelerinde çiniler kullanılmıştır.

Türbe içinden gövdeden kubbeye geçişi sağlayan sekizgen kasnağın gövdeyle arasındaki çıkıntı teşkil eden boşlukları doldurmak için üçgenler yerleştirilmiş olup, dışardan belirgin hâle getirilen bu üçgenlerin üzeri örtü olarak tuğla kullanılmıştır.

Sekizgen kasnaktan külaha geçişte cepheyi çepeçevre dolanarak çıkıntı yapan taş silme, cepheye bir hareketlilik getirmiştir.

Dış cephesinde gerek külahı, külah üzerindeki beyaz taştan itinayla yapılmış âlemi, köşe üçgenleri, üst pencerelerin tuğla örgü sistemleriyle dikkat çeken bir kompozisyon oluşturulduğu görülmektedir.

Türbenin üç cephesinde yer alan pencereler, iki bölümden oluşmaktadır. Üstteki pencereler tuğlayla örülmüş sivri kemerli olup, kemer köşelikleri için de yer yer orijinal çinilere rastlamakla birlikte Güney cephesindeki pencerenin çinilerinin tamamen döküldüğü görülmektedir.

Alt pencereler, dikdörtgen formlu olup, söveleri ve lentoları antik kalıntılardan kullanılan düzgün taş bloklar dikkat çekmektedir. Özellikle güneydeki alt pencerenin Sövesi üzerinde bitkisel ve geometrik süslemeler yer almaktadır.

Antik devşirme taşların türbenin cephesinde yer yer uygulandığı görülmektedir.

Türbenin giriş kapısı üzerinde tuğla örgülü sivri kemerli bölüm için de mermer üzerine işlenmiş altı satırlık kitabesi yer almaktadır.

Kitabesinde şunlar yazılıdır: tercümesi "Burası 860 Rebiülevvelinin ortasında, pazartesi günü ölen bilgin, bildiğiyle amel eden, bilinecek şeylerin bütün inceliklerine inen,kalbiyle, kalıbıyla, Tanrıya yönelen, gerçeği gören, abdal veczubların emiri, Arısoyların( soyu temiz kişilerin) reisi, din ve milletin burhanı İsa oğlu Şeyh Fakih Paşa'nın türbesidir (9)

Kemer köşelikleri içerisinde yer alan sırlı çinile, Firuze ve patlıcan moru bitkisel süslemelerden oluşmaktadır. Çinilerin üst kısımlarında yer yer dökülmeler görülse de canlılığını hala korumaktadır.

Kapı söveleri ise düzgün mermer levhalarla kaplanmıştır.

Kümbet içerisinde FAKİH DEDE"nin yüksekçe sandukası yer almaktadır. Sandukanın baş ucunda mermer üzerine yazılı dört satırlık kitabe üzerinde şu hadis yazılıdır. Türkçesi: "Ya Allah ya Muhammed Peygamberimiz Aleyhisselam buyuruyorlar ki müminler ölmez, bir evden diğer eve göçerler.(10)

Türbe içi sonradan sıvanıp üzerine boya uygulaması yapıldığı görülmektedir.

Bugün, maalesef Kümbetin çevresi eski dokusunu tamamen kaybetmiş hiç de yakışık almayan bir durum arz etmektedir. Dibine kadar sokulan otobüslerin tehlikesi yanında bir o kadar da gürültü ve kirliliğin içinde kalmış durumdadır.

Altı yüz yıldır sağlamlığıyla, özgün yapısıyla bugüne kadar ayakta kalabilmeyi başarmış bir sanat şaheseri bir ecdat yadigardır.

Mustafa PAK
Kaynaklar:
1- Konya İl Merkezi Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Envanteri
2- Karaman Devri Sanatı, Prof.Dr. Ernst Diez, Oktay Aslanapa, M. Mesut Koman,1950. syf 136.
3 - Mevlana Şehri Konya, Mehmet Önder, syf.180
4 - Konya Eski Eserler Kılavuzu, F. Soyman - İbrahim Tongur, Konya Yeni Kitapevi, 1944
5 - Konya Merkezde Bulunan Karamanoğlu Beyliği Dönemine Aid Kitabeler, Doçent Dr. İbrahim Kunt
6 - Karamanoğulları Dönemine Aid Bir Yapı: Konya Fakih Dede Türbesi, Nermin Şaman Doğan
7- Mehmet Önder, a.g.e. syf.180
8- İbrahim Hakkı Konyalı, Konya Tarihi, 1964, syf. 592
9 - Konyalı a.g.e. syf. 593
10 -Önder, a.g.e, syf 182






YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2021 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com