M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
Facebookta Paylaş

BAŞYAYLA'NIN JEOMORFOLOJİK YAPISI ÜZERİNE KISA BİR DEĞERLENDİRME



Başyayla, Orta Torosların Taşeli bölgesinin merkezinde yer almaktadır.

Başyayla ve çevresi, I.jeolojik zamandan 4. Jeolojik zamana kadar gecen zaman içinde bünyesinde bir çok oluşumları barındırmaktadır . Başyayla ve Ermenek havzasının temelini ise Jura Kratese kalkerleriyle Geç Kratesede oluşan ofiyolitli Melanjla, bunların üzerine yerleşen Eosen Flişli deniz çökellerinden oluşmaktadır. Miyosende oluşan yatay katmanlı kalın kalker ve marnlardan oluşan tortul tabakalar, bu alt birimlerin üzerini bölgede tümüyle örtmüş durumdadır. Eosen döneminde oluşan Yeni mahalle formasyonu, Başyayla’nın doğu kesimlerinde ve kuzeye doğru yayılım gösteren vadi içlerinde, akarsuların aşındırmasıyla ortaya çıkan; marn, kalker, kumtaşı ve flişler dikkat çekmektedir. Miyosen öncesi (Oligosen) ve erken Miyosen dönemi başlarında bölge, alçak bir arazi durumunda olup, kısmen geniş göller ve bataklıklarla kaplıdır. Ilıman bir iklimin sürdüğü bu dönemde havzada gür bir bitki örtüsünün varlığını ortaya koymaktadır ki günümüzde Havzada yer alan kömür yatakları da bu dönemde oluşmuştur. Başyayla’nın; batı, güney ve doğu kesimlerinde, vadi içlerinde ve vadininin yukarılarına doğru yayılmış olan tepelik alanların yamaçları yüzey sellenmelerine bağlı olarak gelişen flüviyal aşınım yüzeyleri yer yer kendini göstermektedir. Başyayla’nın yüzey oluşumunu şekillendiren üst yapı ise, üçüncü zamanın son evresini meydana getiren Mut üzerinden bölgeye sokulan Miyosen denizinin geride bıraktığı kalın kalker katmanları oluşturmaktadır. Pliyosendeki orejenik hareketlerle denizin çekilmesine bağlı olarak su yüzeyine çıkan bu kalın kalker ve marnlardan oluşan katmanlar, dış kuvvetler tarafından aşınım sürecinin başlamasıyla ayrışma ve parçalanma durumuna geçmiştir. Bu yükselim ve aşınım dördüncü jeolojik zamanda ( Kuvaternerde) da devam ederek özellikle pleistosendeki yağışlı soğuk- kurak ve sıcak iklimlerin etkisi, Bölgenin karst topoğrafyasının şekillenmesinde önemli bir yer tutmuştur. Başyayla ve çevresinde aşınım sürecinin en belirgin özelliğini sergileyen yerler ise KAŞOLUKTAN batıya ve doğuya doğru uzanan dağları sırt ve yamaçlarında görmekteyiz. Kaş oluktan doğuya doğru, Başyayla ve mahallelerin kuzeyini kuşatan birkaç kademeden oluşan kalkerli dağ silsilesinin üst örtüsü aşınıp gerilerken, açığa çıkan alttaki kalker ve marn tabakaları; don, yağmur ve sel sularının yıpratıcı etkisiyle ayrışıp, bloklar halinde parçalanırken, yamaçlardan aşağılara doğru dağın önünde kalın bir moloz örtüsü bırakmıştır. Aşınan bu kalkerli katmanların yüzeylerinde bir çok doğa oluşumları dikkat çekmektedir ki bunlardan peribacası, lapya ve mantar kaya gibi daha bir Çok oluşumları görebilmekteyiz. Peribacası oluşumları daha çok dirençsiz olan marn tabakaları üzerinde gelişirken, bazende marn tabakaları üzerindeki daha dirençli olan kalkerli kayalarla birlikte tipik peribacalarının örneklerini yansıtmaktadır. Antik dönemlerde kullanılmak amacıyla kesilen bazı kaya bloklarının gövdeleri de zamanla direncini kaybederek mantar kaya oluşumunun tipik örneklerini yansıtmaktadır Kaş oluktan batı yönüne baktığımızda ise, ilçeye inen yolun üzerindeki kalker ve marn istiflenmesinden oluşan devasa kaya blokları, aşınımın etkisiyle bir biriden ayrışıp ilginç doğa oluşumlarına sahne olmaktadır. (Bu dağ silsilesinin devamı ise batıdaki köyleri ve tepebaşınnı üstlerini bir yay gibi kuşatarak Sarıveliler sınırını oluşturmaktadır.)

Mustafa PAK
YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2021 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com