M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
Facebookta Paylaş

COLCHİCUM TÜRLERİNDEN ELDE EDİLEN KOLŞİSİN GERÇEKTEN COVİD-19 TEDAVİSİNDE KULLANILABİLİR Mİ?



İbn-i Sina'nın sihirli ilacı olarak Vargit çiçeği (Colchicum sp.) olarak bilinen zehirli yabani çiğdem türlerinden elde edilen kolşisinin, COVID-19’un tedavisinde faydalı olduğu son günlerde bazı bilim insanları tarafından ileri sürülmektedir. Bu yazıda halk arasında Vargit çiğdemi (Colchicum) olarak bilinen, soğukların başladığı güz günlerinde ve baharın yavaş yavaş geleceğini düşündüğümüz Şubat ayında karların arasında gördüğümüz bu bitkinin tıbbi özellkleri çok eskiden beri bilinmektedir. Kısaca irdeleyelim.

Bitkinin Latince ismi Colchium isimli antik çağlarda Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bulunan bir kasaba isminden gelmektedir. Bitkinin tıbbi özellikleri özellikle Anadolu’da İlkçağlardan beri bilimektedir. Bitki ve bu bitkiden elde edilen ektraktlar yüzyıllardan beri sinirsel bozukluklar, multiple skleroziz, Akdeniz humması, hepatik siroz, safra kesesi hastalıkları, amiloidez, Behçet Hastalığı, yalancı guatr, scleroderma, gibi bir çok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır.

Kolşisin Colchium türlerinde bulunan ana aktif madde olup, bitkinin kökünde (soğancık) yaklaşık olarak % 0.6 civarında bulunur. Ancak bazen % 1’ in üzerinde olduğu bilinmektedir. Kurutulmuş yaprak ve çiçekleri tazeleri ile aynı oranda kolşisin içerir, ancak bitkinin kurutulmuş çiçekleri ve tohumlarının yapraklara görev 15 kat daha fazla kolşisin içerdiği bilinmektedir. colchicerine, colchamine, colchicoside, demethyl-3-colchicine, cornigerine, and 2-demethylcolchifoline bu bitkiden izole edilen diğer biyo aktif maddelerdir. Kolşisin ısı ve kaynatma sonucu yapısı bozulmaz ve sıcak suda kimyasal yapısı ve özelliği çok az zarar gören bir maddedir.

Kolşisin geleneksel tıpta ağızdan alınarak en fazla gut ve diğer bir kısım hastalıkların tedavisinde kullanılır. Ancak tüm kullanımların doktor kontrolünde olması zorunludur.

Mide-bağırsak rahatsızlıkları için iyi geldiği kabul edilen kolşisinin ishal, beslenme bozukluğu, steatorrhea (dışkıda yağ fazlalığı) rahatsızlıklarına da iyi geldiği bilinmektedir. Kısmen toksik etkiye sahip olup, fazla alınmasında ciddi gastrik rahatsızlık ortaya çıkar. Hücre bölünmesinin durmasına sebep olmaları nedeni ile normal hücrelerin gelişimini engelleyici etkiye sahip olabilir. Kolşisin hücrelerde mitoz evresinde mikrotübüllerle etkileşerek mitozu durudurucu etkiye sahiptir, bu yolla hücre gelişimini engelleyebilir. Bu nedenle kanser ilaçlarının yapımında da kullanılmaktadır. Vinblastin ilacının ana maddesi kolşisindir. Ayrıca hücre zarında siklik adenozin monofosfatla (cAMP) etkileşerek hücre gelişimini önler.

Kronik hepatitits ve siroz gibi virus kökenli hastalıkların seyrini olumlu etkilediği, kollojen sentezini azalttığı, kollojenlerin parçalanmasını artırdığı, bu nedenle hastalığın seyrini yavaşlattığı ve yaşam süresini uzattığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle deneysel ve klinik yeterli very olmamasına ragmen COVİD-19 üzerinde etkili olması kuvvetle muhtemeldir.

Deney hayvanlarında yapılan çalışmalar kolşisinin DNA’da mutajenik ve embriyo gelişiminde teratojenik etkiye (anne karnındaki fetüste gelişim anormallikleri) sahiptir, ancak insan fetüslerinde herhangi belirgin bir mutajenik etki saptanmamıştır. Kolşisin ile muamele edilen erkeklerde spermlerinde sperm anormallikleri tespit edilmiştir. Kromozom anormalliklerine sebep olması nedeni ile Down sendromu’ nda artışa sebep olabileceği düşünülmektedir. Beslenmeye bağlı olarak anne sütünde kolişisin tespit edilmiş olup, hamilelik için erkek ve kadınların kolşisinden uzak durmaları önerilmektedir. Tedavi evresinde bağımlılık yapabilen bir maddedir.

Ayrıca karaciğerde geniş kullanımlı bir enzim olan sitokrom P450’nin subsratı olarak görev yapabilir. Bu nedenle fazla alımı karaciğerde enzim inhibisyonuna neden olabilir. Buda bir kısım yaşamsal karaciğer enzimlerinin çalışmasına izin vermeyebilir. Meralarda otlayan hayvanlarda koloşisine bağlı zehirlenmeler ortaya çıkabilir veya bu hayvanların sütünün tüketilmesi ile kolşisinin erkek ve kadınlara geçerek yumurta ve sperm anormalliklerine neden olablm esi mümkün görünmektedir.

Çocukların hayvan sütü ile kolşisin maddesini almaları sonucu zehirlenme vakaların görüldüğü klinik olarak bilinmektedir.. Soğanlı bir bitki olan Vargit çiğdeminin soğanlarının insanlar tarafından diğer soğanlı bitkilerini soğanları ile karıştırmaları sonucu nadir de olsa tüketilmesi görülen bir durumdur. Bitkinin soğanlarının alması ile zehirlenmeler ortaya çıkabilir.

Tozlarının kazaen burundan fazla solunması benzeri şekilde zehirlenmelere neden olabilir. Ağız yoluyla alınması durumunda ağız ve boğazda yanma, aşırı susama, mide bulantısı, kusma görülür. Karın ağrısı ve devam eden ishal kalın bağırsağın mukoz tabakasının zarar görmesine sebep olabilir, bu da sinidirim sisteminde su ve elektrolit dengesinin bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur.
Bu nedenle tıbbi olarak faydalı olduğu bilinen bu zehirli bitkinin tüketiminde zehirlenmelere karşı uyanık olunması gerekmektedir.

Prof. Dr. Haydar ÖZTAŞ
YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2021 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com