M|E Medya Ermenek Medya Ermenek
...
Facebookta Paylaş

GILDIRAVIK NASIL YAPILIR

 

Taşeli yöremizde ceviz önceleri çok yetiştirilirdi. 1970 yıllarda Ermenek’te Ceviz Bayramı olarak kutlama da yapılırdı. İşte o dönemlerde cevizleri yediğimiz gibi, oyuncaklarımızı da kendimiz yapardık.

İki ceviz, biri büyükçe, biri küçük olmak üzere iki çubuk, 50 cm. kadar ince ip oyuncağımızın malzemesi olurdu. Cevizler zamanla kereste olarak tüccarlar tarafından satın alındı kesildi ve bir hayli azaldı. Şimdilerde ise Taşeli yöremizde ceviz sayısında bir hayli artış olduğu, yerli ırk cevizler yetiştirildiği gibi yerli olmayan ırklar da yetiştirilmeye başlanmıştır.

Evet, şimdilerde ceviz artınca eski oyuncaklarımızda hatırlanır oldu. Bu yazımın devamında “Gıldıravık”,”Gıldırgı” gibi farklı isimlerle söylense de aynı oyuncağı ifade eden oyuncağın yapımını kısaca anlatacağım.

Malzememiz:

15 ve 5 cm uzunluğunda temiz iki çubun, 2 adet ceviz, 50 cm ince ip.(Yorgan ipi)

Hazırlanan 15 cm kadar uzunluktaki sağlam bir çubuk tepede duran cevizin arkasından delinip içine saplanır, sabit kalacak şekilde tutturulur. Günümüzde imkânı olduğu ile yapıştırılabilir.

Önemli olan ikinci cevizimizdir.

İkinci cevizin tepe ve tabanından açılan iki delikten içi boşaltılır. Bu delikler 15 cm uzunluğunda hazırladığımız çubuk rahat edebilmelidir. Bu cevizin içi çok güzel temizlenmesi gerekir. Sonra yanal yüzeyden bir delik daha açılır. Birinci cevizden 1 cm kadar aralık bırakılıp çubuk üzerine ipin ucu sağlam olarak bağlanır. Boşta kalan uç önce cevizin tepe deliğinden içeriye verilir, yanal yüzeydeki delikten ipin ucu çekilir. Bu ipin ucuna diğer 5 cm olan ikinci çubuk bağlanır.

Bu sırada tepedeki cevizde sabitlenmiş çubuk üç delikli cevizin tepesindeki delikten itilerek tabandaki delikten çıkarılır.

Oyuncağın çalıştırılması:

Çalışma işlemi ise yanal yüzeyi delik olan, içinden ip çıkardığımız ceviz tutulur tepedeki ceviz döndürülür. Bir çıkrık misali cevizin içindeki çubuk döndükçe ip sarılır. Bu işlem bittikten sonra ipin ucuna bağlanmış çubuk avuç içinde kalacak şekilde tutulur. Diğer elimizle cevizi tutup ipi çekeriz. Bu sırada tepedeki ceviz dönmeye başlar.

Bir saat zembereği gibi ipin dışa çekilmesi esnasında diğer cevizin dönme hareketi ile ip ise ters yönde ceviz içine tekrar girmeye ve çubuğa dolanmaya başlar. İpin çekilme ve bırakılmasıyla tepedeki cevizin sürekli dönmesi sağlanmış olur. 07.02.2021

Durmuş Ali Özbek

YAZARLAR SAYFASINA ==>>>
Medya Ermenek Haber Sitesindeyayınlanan makaleleriniçeriği hakkında mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu makalesi yayınlanan yazara aittir.Yayınlanan makale karşılığında yazarlara telif ücreti ödenmez. Yazarlar bunu peşinen kabul etmiş sayılırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Kuralları
Yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret, küfür, aşağılayıcı, küçük düşürücü, pornografik,
ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici,
yorumların her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluğu yorumcuya aittir.
İsimsiz yazılan yorumlar bir saat içinde sistem tarafından otomatik olarak silinir.

Düzenleme | Copyright © 2013-2021 | MedER |Medya Ermenek
BİZE ULAŞIN
ghs.google.com
ghs.google.com